Banden e.a structuren: Schoudertrauma

Onderstaande uitwerking is een aanvulling op de fysiotherapeutische behandeling: de fysiotherapeut (online of in de praktijk) geeft aan welke informatie, adviezen en oefeningen voor u van belang zijn. Maak zo nodig online een afspraak om uw situatie te bespreken
IMG 20200310 142458
  • Zie boven afbeelding voorzijde rechter schoudergordel, in rood bandjes (ligamenten) die betrokken kunnen zijn bij een schouder trauma
In het kort
  • Andere benaming: ongeluk schouder of val op schouder/ arm
  • Het schoudergewricht is samengesteld uit de kop van de bovenarm, de kom van het schouderblad en de kraakbeenring om de kom. Langs het gewricht lopen bandjes, pezen en zenuwen. Zie boven afbeelding en zie video op website 'Blausen': anatomie van het schoudergewricht
  • Door een trauma (b.v val of klap of verdraaiing) vinden er druk-, trek-, draai- en schuifmomenten plaats in het schoudergewricht
  • Daarna kunt u klachten hebben als pijn, zwelling en gevoel van instabiliteit
  • Structuren die aangedaan kunnen zijn daarbij zijn o.a bot, kraakbeen (ring), kapsel, banden, pezen
  • Binnen mogelijkheden bewegen is belangrijk
  • Als bewegen niet mogelijk is, is verder onderzoek (b.v rongen of echo) soms nodig
  • De fysiotherapeut kan uitleg, adviezen en oefeningen geven om voorwaarden herstel optimaal te maken
  • Zo nodig ook samen kijken wat zinvol is om te doen, als klachten blijven of erger worden

  • Andere benaming: ongeluk schouder
  • Anatomie

    • Het schoudergewricht is samengesteld uit de kop van de bovenarm (caput humerale) en de kom van het schouderblad (cavitas glenoidale). De kraakbeenring (labrum) zit om de schouderkom. Om de uiteinden van de botten zit kraakbeen en rond het gewricht zit het gewrichtskapsel. Binnen het kapsel zit gewrichtsvocht. Langs  het schouder gewricht lopen banden, zenuwen en spieren (en pezen van spieren), met daartussen een slijmbeurs.
    • Zie afbeeldingen google: anatomie schouder.  Neem met de fysiotherapeut door welke afbeeldingen voor u relevant zijn.
    • Zie video op website 'Blausen': anatomie van het schoudergewricht
  • Bij een trauma kunnen banden, kapsel, pezen, spieren, botten, kraakbeen, slijmbeurs en labrum (ringvormige bindweefselstructuur rond de schouderkom) rond de schoudergordel betrokken zijn. Neem met de fysiotherapeut door welke structuren bij u aangedaan zijn.
  • Door een trauma kunnen naast blessure thv de schouder ook andere gewrichten (sleutelbeengewrichten en/of nek en/of elleboog en/of hand en/of ribben....)/ structuren aangedaan zijn, neem dit ook met de fysiotherapeut door.
  • De structuren die bij een schouder trauma betrokken kunnen zijn vragen vaak om een langdurig herstel (van een paar weken tot enkele maanden). Eea is afhankelijk van de ernst van de blessure, het aantal structuren wat aangedaan is (zie boven), de situatie van het gewricht voor de verzwikking (was er bijvoorbeeld sprake van artrose?) en de mate waarin het gewricht na de blessure belast wordt (zwaar werk, intensief sporten).

Neem met de fysiotherapeut door welke informatie voor u zinvol is

  • Val op schouder, elleboog of hand
  • Verdraaiing/ verzwikking van het schoudergewricht

Neem de oorzaak van uw klachten met de fysiotherapeut door

  • Pijn 
    • Pijn (en bewegingsbeperking en krachtsverlies) direct na trauma (hevige pijn als zwelling thv schouderdak zit: is nauwe ruimte!) 
    • Hevige pijn die steeds erger wordt enkele uren na trauma (vooral pijn buitenzijde bovenarm)
      • Ontsteking tgv trauma onder schouderdak
  • Zwelling thv schouder gewricht en/of sleutelbeengewrichten (AC gewricht en/of SC gewricht)
  • Bewegingsbeperking schouder gewricht en/of sleutelbeengewrichten (AC gewricht en/of SC gewricht)
  • Krachtsverlies arm als klachten lang aanhouden

Neem de verschijnselen die bij u aanwezig zijn met de fysiotherapeut door

  • Fysiotherapeut
    • De eigen fysiotherapeut geeft aan welke informatie, adviezen en oefeningen zinvol zijn, zie verder. Meestal zijn 4 - 6 behandelingen voldoende. Tijd is de belangrijkste factor bij herstel van de aangedane structuren. Fysiotherapie is van belang om de voorwaarden van het natuurlijke herstel te optimaliseren.
      • Eerste behandeling: diagnose stellen, uitleg klachtenbeeld en informatie over behandelplan
      • Tweede behandeling: Oefeningen en adviezen doornemen (e.v.t een opname hiervan maken die thuis bekeken kan worden)
      • Behandeling 3: Oefeningen doornemen en kijken of ze goed uitgevoerd worden
      • Behandeling 4 enige tijd na behandeling 3: evalueren stand van zaken.
      • Zo nodig nog 2 (of meer) behandelingen plannen. E.e.a is afhankelijk van uitgebreidheid van de klacht, het herstel, het oppakken van adviezen /oefeningen en van de eventueel aanwezige 'bewegingsangst'
  • Huisarts
    • Medicatie: Pijnstiller !! / ontstekingsremmer
    • Doorverwijzen: fysiotherapeut, orthopeed als klachten erger worden of aanwezig blijven ondanks de adviezen en oefeningen
  • Specialist orthopeed
    • Onderzoek: MRI, echo, röntgen of kijkoperatie om botbreuk, labrumletsel, spierscheur of schade gewrichtskapsel in beeld te brengen. Onderzoek is vooral van belang bij mensen boven de 40 jaar die klachten houden. Zie startpuntradiologie.nl bij schouder 
    • Immobilisatie: Brace
    • Kijkoperatie, zie video gezondheidsplein: kijkoperatie

Neem met de fysiotherapeut door welke hulpverleners een aanvulling kunnen zijn op de behandeling

  • Algemeen
    • Beweeg bij ernstige blessure de schouder binnen de mogelijkheden. Op geleide van de pijn de bewegingen opbouwen
    • Gebruik eventueel (niet echt nodig) een sling of mitella, of houd de hand in de zak bij staan en lopen. Periode gebruik (1-3 weken) is afhankelijk van de ernst van de blessure. Zie bol.com: steunband/mitella en zie schouderbrace. Zie ook 'hulpmiddelen' op deze site, kijk bij 'ondersteuning'.
    • Bij het aankleden eerst de aangedane arm in de mouw steken en bij het uitkleden eerst de gezonde arm uit de mouw halen.
    • Niet autorijden in periode dat mitella nodig is  
  • Ontspannen / pijndempen door
    • Warmtepakking op nek- en schouderspieren (met fysiotherapeut doornemen waar en wanneer). Zie bol.com: hot/coldpack
    • (zelf) Massage. Zie massage wat u zelf kan doen: video massage nek en schouder. Zie ook 'oefeningen divers' op deze site en kijk bij massage schouder en bovenarm. Neem dit door met de eigen fysiotherapeut zodat die kan aangeven welke technieken voor u zinvol zijn, met welke intensiteit u het kan doen en waar u op moet letten.
    • Ontspannen slaaphouding voor schouder: zijlig op niet aangedane schouder en aangedane arm op kussen. Zie video op website 'rehab my patient'
    • Losmaakoefeningen (o.a elleboog en pols en vingers) vaak en kort doen om spieren en gewricht los te houden, zie verder bij oefeningen
    • Koude pakking op het gewricht (tien minuten, doekje tussen pakking en huid, twintig minuten tussen elke koudebehandeling). Belangrijkste doel van de koude is pijndemping (ook dus mogelijk om bij veel pijn gedurende de dagen na de verzwikking toe te passen). Zie bol.com: hot/coldpack
    • 9200000074651087

  • Bewegen, werken, sporten en trainen

    • Bespreek met de huisarts of  fysiotherapeut of er beperkingen zijn.
    • Neem bewegingen schouder die bij sport/ werk plaatsvinden zo nodig door met trainer of fysiotherapeut.
    • Als de eigen sport niet meer uitgeoefend kan worden, zoek dan naar alternatieven: fitness programma voor thuis of in fitness ruimte (oppassen voor overbelasting!).
    • Kijk samen met de fysiotherapeut welke activiteit nog mogelijk is
    • Bij fitnessclub oppassen voor overbelasting: trainen zonder of met beperkte gewichten. Soms is het beter om thuis vaak en kort te trainen met dynaband / gewichtjes.  
    • Doe functionele oefeningen: iets zwaars (bv stofzuiger) optillen en wegleggen / deur openen en sluiten / stofzuigen..........
    • Voor mogelijk trainingsprogramma zie onder bij oefeningen en zie aanvullende informatie

    Neem met de fysiotherapeut door welke adviezen voor u zinvol zijn

    SAM 3964

    • Punten die van belang zijn bij deze klacht
      • Volg altijd het protocol van de eigen specialist / fysiotherapeut
      • Kijk zo nodig bij klachtenbeeld (eea afhankelijk van structuur schouder wat aangedaan is) waar sprake van is
      • Beginnen onder de 90 graden en daarna boven de 90 graden als het pijnvrij kan
      • Houdingsgevoeloefeningen om een optimaal bewegingssamenspel tussen bovenarm (kop schoudergewricht) en schouderblad (kom schoudergewricht) te realiseren. Zie aanvullende informatie 1.2.2 
      • Losmaakoefeningen: ontspannen spieren rond de schouder en het schoudergewricht.
        • In eerste instantie kleine bewegingen en daarna bewegingsuitslag langzaam opbouwen op geleide van de pijn
      • Spierversterkende oefeningen en stabilisatie oefeningen van de spieren rond de schouder (zgn rotatorcuff)  en schouderbladspieren. Zie aanvullende informatie 2.10.
      • Rustig opbouwen van dagelijkse activiteiten is belangrijkste oefening (= functioneel oefenen/ trainen). Accent leggen op trekken (b.v deur openen, tas dragen), duwen (b.v hand in zitting bank duwen) en steunen (handen gebruiken bij opstaan stoel). Met fysiotherapeut dit doornemen en werksituaties doornemen: goede uitvoering).

      • Sport/ werk specifiek trainen: Rusig opbouwen!
      • De fysiotherapeut kan (als zowel de fysiotherapeut en de patiënt er achter staan!) een opname maken van de oefeningen die voor u van belang zijn (met telefoon van fysiotherapeut en mailen of met telefoon/ ipad van patiënt), zodat u thuis dit terug kan zien)

    SAM 3942

    De fysiotherapeut geeft aan welke oefeningen voor u zinvol zijn.

      1. Websites 
      2. Onderbouwing voor patiënt en fysiotherapeut 
        1. Boek: Onderzoek en behandeling van sportblessures van de schouder H12  ( Contusie subacromiale rotatorcuffpezen, traumatische bursitis en glenohumerale traumatische artritis .  ), Koos van Nugteren
        2. Boek: Onderzoek en behandeling van de schouder H1  ( Hevige pijn in de rechterschouder bij een 20-jarige vrouw, geleidelijk in enkele uren ontstaan na een val op de schouder), auteurs: Cindy Walravens, Cindy van Walravens
        3. Google scholar: trauma schouder
        4. Diagnose stellen / volgen herstel / onderzoek
          1. Zie 'Physiotutors',video's: Schouderonderzoek
          2. Meetinstrumenten in de zorg:
            1.  Shoulder Disability Questionnaire (SDQ)
            2. Shoulder Pain and Disability Index (SPADI)
            3. Shoulder Rating Questionnaire (SRQ)
            4. Simple Shoulder Test (SST)
          3. Schoudernetwerken nederland / klinische tests, voor instabiliteit zie dia 33 tot en met 52 (zie pagina rechtsonder)
          4. Onderzoek van de schouder (2011).

            1. Het actieve en passieve bewegingsonderzoek zijn de belangrijkste diagnostische middelen bij het schouderonderzoek.

            2. Abductie en exorotatie zijn redelijk betrouwbaar te beoordelen; beperkingen in de abductie duiden op subacromiale aandoeningen, beperkingen in de exorotatie op afwijkingen van het glenohumerale gewricht. Van andere bewegingsonderzoeken is de interbeoordelaarsovereenstemming laag.

            3. Palpatie van de schouder heeft weinig zin als bij inspectie of bij bewegingsonderzoek geen afwijkingen worden gevonden.

            4. Er is geen betrouwbaar onderzoek waarin de waarde van impingements- en stabiliteitstesten is aangetoond.

      Neem met de fysiotherapeut door welke informatie voor u zinvol is