Bot: Schouderblad botbreuk

Onderstaande uitwerking is een aanvulling op de fysiotherapeutische behandeling: de fysiotherapeut (online of in de praktijk) geeft aan welke informatie, adviezen en oefeningen voor u van belang zijn. Maak zo nodig online een afspraak om uw situatie te bespreken
IMG 20200310 142526
  • Zie boven afbeelding voorzijde rechter schoudergordel, in rood mogelijke botbreuken in schouderblad

In het kort 

  • Andere benaming: Fractuur scapula
  • Het schoudergewricht is samengesteld uit de kop van de bovenarm, de kom van het schouderblad. Zie boven afbeelding en zie video op website 'Blausen': anatomie van het schoudergewricht
  • Een botbreuk kan ontstaan door krachten van buitenaf of een val
  • U heeft pijn en kan de arm niet heffen
  • Door rust (mitella) of door een operatie moet het gebroken bot herstellen.
  • Bij een botbreuk wordt vanuit de botuiteinden nieuw botweefsel gevormd.
  • Dit proces duurt ongeveer 6-8 weken
  • De fysiotherapeut kan door uitleg, adviezen en oefeningen het herstel ondersteunen
  • Na herstel van een botbreuk kan er nog maanden sprake zijn van  periodes van zwelling, pijn en verminderde functie.
    Algemene informatie
    • Andere benaming: gebroken schouderblad of botbreuk scapula of fractuur schouderblad
    • Anatomie

      • De schoudergordel wordt gevormd door de bovenarm (humerus), het schouderblad (scapula) en het sleutelbeen (clavicula). Deze botdelen vormen de volgende gewrichten: het schoudergewricht, het AC gewricht en het SC gewricht.
      • Het schoudergewricht is samengesteld uit de kop van de bovenarm (caput humerale), de kom van het schouderblad (cavitas glenoidale) en de kraakbeenring om de kom (labrum). Om de uiteinden van de botten zit kraakbeen en rond het gewricht zit het gewrichtskapsel. Binnen het kapsel zit gewrichtsvocht. Langs  het schouder gewricht lopen banden, zenuwen en spieren (en pezen van spieren), met daartussen een slijmbeurs.
      • Het AC gewricht wordt gevormd door het buitenste uiteinde van het sleutelbeen (clavicula) en het dak van het schouderblad (acromion). Rond het AC gewricht lopen bandjes, lopen er spieren en ligt het gewrichtskapsel met gewrichtsvocht. In het AC gewricht zit een discus (of meniscus).
      • Zie video website 'schooltv': geraamte arm / geraamte bovenlichaam
      • Zie 'google afbeeldingen': anatomie schouderblad . Neem met de fysiotherapeut door welke afbeeldingen en video's voor u relevant zijn.
      • Zie video op website 'Blausen': anatomie van het schoudergewricht en zie botbreukzie onder afbeelding uit video

    SAM 4679

    • Mogelijke locatie botbreuk in schouderblad
      • Het schouderblad (meestal)
      • Hals van het schouderblad
      • Kom van schoudeblad
      • Dak van het schouderblad
      • Ravenbekuitsteeksel van het schouderblad
    • Vanuit de botuiteinden wordt nieuw botweefsel gevormd. Dit proces duurt ongeveer 6-8 weken (e.e.a. is afhankelijk van de leeftijd/ de conditie).
    • Operatie (zelden) is nodig als
      • De botdelen zijn verplaats of onder een andere hoek staan 
      • De schouderkom betrokken is bij de breuk
    • Schouderbladbotbreuk komt zelden voor
    • Mogelijke complicatie na botbreuk herstel is dat de schouder vast gaat zitten: zie op deze site 'schouder gewrichtskapsel klacht'
    • Elke botbreuk is verschillend. De eigen specialist (orthopeed) geeft aan welke richtlijn voor u geldt
    • Voor algemene en uitgebreide informatie over een botbreuk, zie het onderwerp 'botbreuk' op deze site

    Neem met de fysiotherapeut door welke informatie voor u zinvol is

    • Trauma

    Neem de oorzaak van uw klachten met de fysiotherapeut door

    • Zwelling achterzijde schouder
    • Pijn
    • Arm kan nauwelijks worden bewogen
    • Soms huidbeschadiging of zenuwbeschadiging

    Neem de verschijnselen die bij u aanwezig zijn met de fysiotherapeut door

    • Fysiotherapeut
      • De eigen fysiotherapeut geeft aan welke informatie, adviezen en oefeningen zinvol zijn, zie verder. Meestal zijn 4 - 6 behandelingen voldoende. Tijd is de belangrijkste factor bij herstel van het bot. Fysiotherapie is van belang om de voorwaarden van het natuurlijke herstel te optimaliseren.
        • Eerste behandeling: Uitleg, informatie over behandelplan en als er nog tijd is aantal adviezen oefeningen
        • Tweede behandeling: Oefeningen en adviezen doornemen (e.v.t een opname hiervan maken die thuis bekeken kan worden)
        • Behandeling 3: Oefeningen doornemen en kijken of ze goed uitgevoerd worden
        • Behandeling 4 enige tijd na behandeling 3: evalueren stand van zaken.
        • Zo nodig nog 2 (of meer) behandelingen plannen. Eea is afhankelijk van de soort botbreuk, het herstel, het oppakken van de adviezen en oefeningen en de eventuele 'bewegingsangst'

    • Huisarts
      • Medicatie: pijndemper
      • Doorverwijzen: onderzoek (röntgenfoto) / fysiotherapeut / orthopeed
    • Specialist, orthopeed
      • Onderzoek: röntgenfoto (controle foto na 6 weken). Zie ook startpuntradiologie.nl: schouder
      • Operatie: zelden
      • Controle afspraken: na 6 weken terug
      • Doorverwijzen: fysiotherapeut
      • Zie website's

    Neem met de fysiotherapeut door welke hulpverleners een aanvulling kunnen zijn op de behandeling

    • Volg protocol van de eigen specialist. 
    • Mogelijk adviezen zijn
      • 4-6 weken een mitella of sling. Zie 'hulpmiddelen' op deze site en kijk bij 'ondersteuning'.
      • Na 1 week kan de arm regelmatig uit de doek gehaald worden om op geleide van de pijn rustig te bewegen.
      • Als arm in de mitella is regelmatig (ieder uur een paar minuten) de schouder- nek- en armspieren aanspannen. Zie onder afbeelding van 'bol.com' bij 'mitella'.
        • 9200000065216045
      • Ontspanning / pijn dempen
        • Zelfmassage (nek en schouders): Zie 'oefeningen divers' en kijk bij massage/ schouder en bovenarm
        • Losmaakoefeningen (vaak en kort doen), zie verder
        • Warmtepakking op nek- en schouderspieren (met fysiotherapeut doornemen waar en wanneer). Zie bol.com: hot/coldpack
        • Koude pakking op het SC gewricht (tien minuten, doekje tussen pakking en huid, twintig minuten tussen elke koudebehandeling). Belangrijkste doel van de koude is pijndemping (ook dus mogelijk om bij veel pijn gedurende de dagen na de verzwikking toe te passen). Zie website 'rehab my patient': koude pakking. Zie bol.com: hot/coldpack
    • Bewegen, werken, sporten en trainen

      • Neem met de fysiotherapeut door welke activiteit/sport u het beste weer kan doen. Rustig opbouwen van dagelijkse activiteiten is belangrijkste oefening (= functioneel oefenen/ trainen). Accent leggen op trekken (b.v deur openen, tas dragen), duwen (b.v hand in zitting bank duwen) en steunen (handen gebruiken bij opstaan stoel). Met fysiotherapeut dit doornemen en werksituaties doornemen: goede uitvoering).
      • Bespreek met de huisarts of  fysiotherapeut of er beperkingen zijn.
      • Neem bewegingen schouder die bij sport/ werk plaatsvinden zo nodig door met trainer of fysiotherapeut.
      • Als de eigen sport niet meer uitgeoefend kan worden, zoek dan naar alternatieven: fitness programma voor thuis of in fitness ruimte (oppassen voor overbelasting!).
      • Kijk samen met de fysiotherapeut welke activiteit nog mogelijk is
      • Bij fitnessclub oppassen voor overbelasting: trainen zonder of met beperkte gewichten. Soms is het beter om thuis vaak en kort te trainen met dynaband / gewichtjes.  
      • Doe functionele oefeningen: iets zwaars (bv stofzuiger) optillen en wegleggen
      • Voor mogelijk trainingsprogramma zie onder bij oefeningen en zie aanvullende informatie

    Neem met de fysiotherapeut door welke adviezen voor u zinvol zijn

    SAM 3951 1

    • Punten die van belang zijn bij deze klacht
      • Volg altijd het protocol van de eigen specialist / fysiotherapeut
      • Opvoeren belasten van de arm pas toegestaan als de breuk al enigszins is vastgegroeid. De richtlijn van de specialist, de röntgenfoto's en de eventuele pijnklachten geven een indicatie wanneer de oefeningen verzwaard kunnen worden.
      • Houdingsgevoeloefeningen om een optimaal bewegingssamenspel tussen bovenarm (kop schoudergewricht) en schouderblad (kom schoudergewricht) te realiseren. Zie aanvullende informatie 1.2.2
      • Losmaakoefeningen: ontspannen spieren rond de schouder en het schoudergewricht. 
      • Rekoefeningen als sprake is van verkorte spieren na periode herstel bot
      • Kracht- en stabiliteitsoefeningen.
      •  Maak zo nodig gebruik van hulpmiddelen, zie bol.com: Oefenmat // gewicht om pols // elastische banden // dumbels // balletje // putty // handknijper
      • Sportsoecifiekeoefeningen

    SAM 3942

    De fysiotherapeut geeft aan welke oefeningen voor u zinvol zijn.

    1. Websites   
      1. Schoudernetwerken: fracturen 
      2. Zie ook op deze website: Hulpmiddelen // botbreuk
    2. Onderbouwing
      1. Anatomie
        1. Orthopod.com: anatomie schouder
        2. Zie video’s op website 'know it anatomie': schoudergordel' en 'bewegingen in schoudergordel' en 'spieren rond schoudergordel' en 'schouder blessures' (wordt Duits gesproken).
        3. Zie video website 'schooltv': geraamte arm geraamte bovenlichaam

      2. MedInfo: Scapula fractuur    
      3. Google scholar: fractuur scapula
      4. Diagnose stellen / volgen herstel

        1. Zie 'Physiotutors',video's: Schouderonderzoek
        2. Meetinstrumenten in de zorg:
          1. Shoulder Disability Questionnaire (SDQ)
          2. Shoulder Pain and Disability Index (SPADI)
          3. Shoulder Rating Questionnaire (SRQ)
          4. Simple Shoulder Test (SST)
        3. Schoudernetwerken nederland / klinische tests, voor scapula diskinesie zie dia 10 tot en met 14 (pagina nummer rechtsonder)
      5. NtvG
        1. 1 t/m 10 van 35 zoekresultaten voor 'fractuur scapula'

    Neem met de fysiotherapeut door welke informatie voor u zinvol is