Spierpees: Peesklacht biceps ter hoogte van de schouder

Onderstaande uitwerking is een aanvulling op de fysiotherapeutische behandeling: de fysiotherapeut (online of in de praktijk) geeft aan welke informatie, adviezen en oefeningen voor u van belang zijn. Maak zo nodig online een afspraak om uw situatie te bespreken
IMG 20200310 142245

.

  • Zie boven afbeelding voorzijde rechter schoudergordel, in rood thv schoudergewricht  mogelijke locatie klachten bij pezen biceps (links pees lange kop en rechts pees korte kop)

In het kort

  • Pezen verbinden spieren met bot
  • Pezen rond de schouder zijn o.a. van de rotatorcuffspieren en de lange bicepspees. 
  • Oorzaak van de klacht kan overbelasting zijn (sport of werk) of kwaliteitsvermindering (o.a door ouder worden) van de pees
  • Klachten die u heeft zijn pijn bij aanspanning en bij rekken bicepsspier 
  • Herstel van een peesklacht kan lang duren (enkele weken tot maanden) 
  • Blijf binnen de mogelijkheden actief en voorkom de belastende bewegingen
  • De fysiotherapeut kan door uitleg, adviezen en oefeningen ondersteuning bieden tav het herstel
  • Zo nodig samen kijken welke zorg zinvol is als klachten blijven of erger worden
  • Zie video met informatie en adviezen van de fysiotherapeut (= samenvatting van onderstaande)

  • Andere benaming: 2 buikige armbuiger
  • Anatomie
    • Biceps heeft 2 oorspongen thv de schouder
      • Lange pees: thv het schoudergewricht
      • De korte pees: thv de bovenarm
    • Biceps heeft gezamelijke aanhechting thv de elleboog
  • Functie: Buigen elleboog
  • Soorten blessures
    • Tendinopathie
      • Kwaliteitsvermindering pees
    • Instabiliteit
      • De langebicepspees: subluxatie 
      • Meestal operatie
    • Ruptuur
      • Kan geheel of gedeeltelijk
      • Vaak na een periode van tendinopathie
      • Meestal op latere leeftijd
      • Meestal de lange kop
      • Behandeling: niet altijd nodig, kracht blijft meestal behouden ondanks de ruptuur
  • Zware belasting: werk (tillen) , sport (bovenhandse sportactiviteiten)
  • Val (op gestrekte arm)
  • Problemen op andere locaties van de schouder zoals spierscheuren in spieren rotator cuff (subscapularis, supraspinatus)
  • Pijn
    • Locatie: voorzijde schouder
    • Bij bewegen bovenarm / schouder (vooral bij activiteiten boven schouderhoogte)
    • Bij druk voorzijde schouder thv de sulcus
    • Bij buigen elleboog tegen weerstand (tilactiviteiten)
  • Bij subluxatie lange pees biceps
    • Knappend gevoel: Verspringen pees 
  • Bij ruptuur lange pees biceps
    • Knappend gevoel op moment van scheuring
    • Soms bobbel voor-buitenzijde bovenarm (= popeye teken). Niet aanwezig als pees vast blijft zitten in groeve
  • Fysiotherapeut
  • Huisarts
  • Specialist:
    • Onderzoek
    • Operatie

  • unten / oefeningen die van belang zijn bij deze klacht. Zie aanvullende informatie 2.2 en 2.3
    • Volg altijd het protocol van de eigen specialist / fysiotherapeut

    • Neem met de fysiotherapeut door hoe vaak en met welke intensiteit een oefening gedaan moet worden
    • Advies is om oefeningen te doen voor alle spieren rond de schouder, ook al is 1 spier aangedaan
    • Er is 'bewijs' voor oefentherapie, het is echter niet duidelijk voor welk type oefeningen / bewegingen. (zie aanvullende informatie 2.24.2.2)
    • Oefeningen mogen iets pijn veroorzaken (vas 3 op schaal van 1-10). Bij veel pijn oefenen in zijlig of arm onder de 80 graden houden. 
    • Houdingsgevoeloefeningen om een optimaal bewegingssamenspel tussen bovenarm (kop schoudergewricht) en schouderblad (kom schoudergewricht) te realiseren
    • Losmaakoefeningen: Ontspannen spieren rond de schouder, pijn verminderen en slanker maken van de gezwollen pezen thv de schouder.
      • In eerste instantie kleine bewegingen en daarna bewegingsuitslag langzaam opbouwen op geleide van de pijn
      • Aan- en ontspanoefeningen van spieren rond schouder (= isometrische oefeningen): 3-5 herhalingen, druk ongeveer 3 seconden aanhouden)
      • Trek-, duw- en steunbewegingen in pijnvrije situaties
    • Rekoefeningen. Duur rek tussen de 5 en 15 seconden. Duur rekken voor u bespreken met de fysiotherapeut
    • Spierversterkende oefeningen en stabilisatie oefeningen van de spieren rond de schouder (zgn rotatorcuff)  en schouderbladspieren: beginnen onder de 90 graden en daarna boven de 90 graden als het pijnvrij kan. Doel: stimuleren van herstel van de aangedane spier / pees en belastbaarheid verhogen
      • Excentrische oefeningen voor 'afslanken' pezen 
      • Krachtoefening (zie onder bij oefening 3.1.7) van de aanvoerders van de schouder (adductoren), omdat dat vermindering geeft van de inklemming, zie onder bij krachtoefeningen (zie aanvullende informatie 2.9)
    • Sport/ werkspecifiekeoefeningen

  1. Websites
    1. Gezondheid.be: rotatorcuff letsel    
    2. Schoudernetwerken: peesklachten  
    3. Zie ook de onderwerpen op deze site: peesklacht thv schouder / peesscheur thv schouder / schouderpijn bij inklemming  / kalk rond pezen schouder
  2. Onderbouwing, voor patiënt en fysiotherapeut
    1. Anatomie
      1. Anatomy Lyon: nek / de schouder /  schoudergordel / acromioclaviculaire gewricht / sterno claviculaire gewricht / borstbeen / schouderblad / bovenarm / sleutelbeen / borstkast /  bewegingen van het schouderblad /  rotatorcuff / beweging bovenarm naar achteren / beweging bovenarm naar voren / beweging bovenarm zijwaarts / beweging bovenarm voor lichaam langs / slijmbeurs schouder / compartimenten van de arm / brachialisspier / bicepsspier / serratus anteriorspier / teres majorspier / pectoralis minorspier / tricepsspier / coracobrachialisspier 
      2. Orthopod.com: anatomie schouder
      3. Youtube:  biceps tendon pathologie / rotatorcuff
      4. Startpunt radiologieschouder 
      5. Zie video’s op website 'know it anatomie': schoudergordel' en 'bewegingen in schoudergordel' en 'spieren rond schoudergordel' en 'schouder blessures' (wordt Duits gesproken).
      6. Zie video website 'schooltv': geraamte arm geraamte bovenlichaam
      7. Zie wikipedia: subscapularis / suprasinatus / teres minor / infraspinatus / bicepspeespectoralis major  
    2. Boek: Onderzoek en behandeling van de schouder H3 (Tendinose van de pees van de m. supraspinatus met als gevolg een impingementsyndroom) en 3a (Addendum het impingementsyndroom van de schouder), K. van Nugteren, D. Winkel Boek: Onderzoek en behandeling van de schouder H4, K. van Nugteren, D. Winkel (tendinose van de supraspinatuspees door chronische irritatie agv instabiliteit)
    3. Boek: Onderzoek en behandeling van de schouder H6, K. van Nugteren, D. Winkel (Ruptuur van de lange kop van de m. biceps brachii)
    4. Minerva,Tijdschrift voor Evidence Based Medicine:
        • Wat zijn het effect en de veiligheid van een chirurgisch herstel in vergelijking met kinesitherapie voor de behandeling van een rotator cuff scheur bij volwassenen?
        • Uit deze studie kunnen we besluiten dat onmiddellijk chirurgisch peesherstel geen klinisch relevant voordeel in pijn en functioneren oplevert in vergelijking met een uitgebreid kinesitherapeutisch programma bij volwassenen met een kleine tot matig grote rotator cuff scheur.
        • Wat is de waarde van klinisch onderzoek voor de diagnose van rotator cuff lijden bij volwassenen met schouderpijn?
        • Deze methodologisch correct uitgevoerde systematische review en meta-analyse toont aan dat geen enkele klinische test rotator cuff lijden goed kan aantonen of uitsluiten. Een externe en interne rotatie lag test lijken wel nuttig te zijn om een rotator cuff scheur respectievelijk aan te tonen en uit te sluiten. Er kan geen uitspraak gedaan worden over de gecombineerde diagnostische waarde van 2 of meer klinische testen, noch over de plaats van deze klinische testen in het test-diagnose-behandelingstraject
    5. Google scholar: tendinose thv schouder
    6. Oefeningen
      1. Zie website 'sportsinjuryclinic':  Rotator cuff rehabilitation exercises
      2. Revalidatie Herentals
      3. Youtube:
        1. Oefening supraspinatusspier
        2. Oefening infraspinatus/ teres minor
        3. Oefening subscapularisspier
      4. Zie oefenprogramma van 'Holmgren et al'.
      5. Zie 'monne zorg en beweging': Rotatorcuffoefeningen
      6. Zie oefenprogramma van 'Physiotutors': Dynamic Exercises for SAPS
    7. Huisarts en wetenschap,
      1. 1 t/m 10 van 21 zoekresultaten voor 'rotatorcuff'
      2. Schokgolfbehandeling voor tendinitis calcarea van de schouder (1999). Praktische aanbevelingen voor dosis en frequentie van schokgolftherapie ontbreken. Een bijgaand commentaar stelt dat de primaire behandeling van patiënten met tendinitis calcarea bestaat uit rust alsmede gedoseerde oefeningen, niet-steroïde anti-inflammatoire geneesmiddelen en een plaatselijke injectie met orticosteroïden.2 Schokgolfbehandeling zou slechts een plaats kunnen verwerven bij patiënten met ernstige klachten, en wel in combinatie met gangbare behandelingen.
      3. ESWT bij schouderpijn? (2014). Conclusies: Hoogenergetische ESWT is effectief voor het verbeteren van pijn en schouderfunctie bij patiënten met een tendinitis calcarea en kan zorgen voor complete verdwijning van het kalkdepot. Laagenergetische ESWT is minder effectief, maar kan een therapeutische waarde hebben voor het verbeteren van de schouderfunctie. Zowel hoog- als laagenergetische ESWT zijn niet effectief bij de behandeling van tendinopathie.
      4. Huisarts en wetenschap. Echografie bij schouderpijn: doen of niet? (2016). Aangezien echografie aanvullende diagnostiek betreft, lijkt het gerechtvaardigd om hier vanaf te zien in de beginfase van een episode en deze zoals de NHG-Standaard adviseert te reserveren voor aanhoudende klachten. Echografie blijkt een accuraat diagnosticum te zijn voor het stellen van specifieke diagnoses, maar we moeten er wel rekening mee houden dat ze voor het uitsluiten van een tendinopathie en partiële peesruptuur minder betrouwbaar is. Dat komt onder andere doordat de diagnostische criteria voor tendinopathie en partiële rupturen overlappen. We moeten de resultaten wel met enige voorzichtigheid interpreteren, omdat het patiëntenpopulaties uit het ziekenhuis betref. Conclusie: Dit onderzoek laat zien dat bij patiënten met een eerste episode van subacromiale schouderpijn een behandeling die gebaseerd is op een echografische diagnose de prognose na één jaar niet verbetert. Huisartsen kunnen de NHG-Standaard blijven volgen: overweeg alleen een echografie wanneer patiënten ondanks behandeling pijn blijven houden.
      5.  Excentrische oefeningen bij peesklachten (2006) 
        • Uit onderzoek komen positieve resultaten t.a.v excentrische oefeningen bij achillespeesklachten, patellapeesklachten en extensor carpi radialis brevis (tenniselleboog) peesklachten. Voor andere peesklachten is het advies om excentrische oefeningen te doen, ondanks het feit dat daar geen onderzoeksresultaten voor zijn.
      6. Aandoeningen van de rotatorenmanchet; een gemeenschappelijke oorzaak? (1986). Aandoeningen van de rotatorenmanchet (‘rotator cuff disease’) zijn vaak de oorzaak van schouderklachten. Aandoeningen van de rotatorenmanchet veroorzaken behalve pijn, ook instabiliteit(sgevoel) en krachtverlies. Geleidelijk wint de gedachte veld dat de pathogenese van de rotatorenmanchetziekte in verband gebracht moet worden met leeftijd, herhaald gebruik en letsel.
    8. Diagnose stellen / volgen herstel

      1. Zie 'Physiotutors',video's: Schouderonderzoek
      2. Meetinstrumenten in de zorg:
        1. Shoulder Disability Questionnaire (SDQ)
        2. Shoulder Pain and Disability Index (SPADI)
        3. Shoulder Rating Questionnaire (SRQ)
        4. Simple Shoulder Test (SST)
      3. Schoudernetwerken nederlandklinische tests
    9. CME online: Schouderpijn: evidence based fysiotherapie en manuele therapie. Gerard Koel: fysiotherapeut / manueeltherapeut in een eerste lijn praktijk in Hengelo. Hij is docent en onderzoeker aan Saxion hogescholen in Enschede, waar hij doceert bij de bachelor opleiding Fysiotherapie en aan de master opleiding MMS (MusculoSkeletaal). 
      1. Samenvatting interpretatie oefentherapie bij rotator cuff gerelateerde schouderpijn
        1. Overwegend positief
        2. Slechts 1 review uit de laatste 5 jaren oordeelt dat sprake is van ‘erg laag bewijs’ maar ook ‘in favour of’ oefentherapie (Page et al, 2016)
        3. Andere reviews zijn duidelijk positief over de effecten van oefentherapie: Haik et al; BJSM (2016) /Green et al; de Cochrane review (2008) / Henratty et al; Arthritis Rheumatism (2012) / Hanchard et al, UK guideline (2004) / Kuhn et al (MOON study), JSES (2009), Littlewood et al, Physiotherapy (2012)
        4. Een hele reeks aan recente RCT’s ‘bewijst’ dat bij de meeste patiënten met rotator cuff gerelateerde schouderpijn oefentherapie te prefereren is boven chirurgie (Holmgren - 2012, Bjornsson – 2014, Kukkonen – 2015, Ketola – 2014)
        5. Naast positieve onderbouwing betreffende het onderliggende bewijs (op zijn minst ‘moderate’ = ‘redelijk’) in het voordeel van oefentherapie, zijn ook positieve aspecten aanwezig betreffende:
          - voor- / nadelen: weinig / geen gevaren of ongewenste effecten
          - waarde & voorkeur: past zowel bij therapeuten als ook bij patiënten
          - kosten & bereikbaarheid: goedkope therapie met geringe drempel
        6. Leidend tot een positieve aanbeveling voor oefentherapie (dus: voor de meeste patiënten met rotator cuff gerelateerde schouderpijn is oefentherapie de eerste keuze interventie) met redelijk / voldoende bewijs.
      2. Samenvatting additionele waarde manuele therapie
        1. Er is weinig externe evidentie voor manuele therapie in engere zin; minder dan voor oefentherapie.
        2. Op korte termijn treedt wel pijnvermindering op. Dit kan zinvol zijn als start voor de oefentherapie.
        3. Het goed vastpakken / positioneren / eventueel manipuleren kan leiden tot veel vertrouwen in de praktische competenties van de fysiotherapeut/ manueel therapeut.
        4. Het is zinvol vast te stellen voor welke patiënten dit geldt: wat zijn de ‘values and expectations’ van de schouderpijn patiënt?
    10. Exercise treatment of patients with long-standing subacromial pain, Theresa Holmgren (2013)
    11. Ophey M. Actieve schouderrevalidatie bij hobby- en prestatiegerichte sporters, deel 3. InFysio 2013
    12. Video: Rotator Cuff Shoulder Pain: Exercise is as effective as surgery.(2017)
    13. Does This Patient With Shoulder Pain Have Rotator Cuff Disease? (2013). Conclusion: A positive painful arc test result and a positive external rotation resistance test result were the most accurate findings for detecting RCD, whereas the presence of a positive lag test (external or internal rotation) result was most accurate for diagnosis of a full-thickness rotator cuff tear.
    14. Richtlijn KANS van het KNGF // verantwoording en toelichting
      1. Het is aannemelijk dat oefentherapie effectief is bij aandoeningen aan de rotator cuff.

      2. Er zijn aanwijzingen dat oefentherapie effectief is bij chronische schouderpijn.

      3. Het is aannemelijk dat lasertherapie effectief is bij capsulitis adhesiva.

      4. Het is aannemelijk dat ultrageluid en UKG effectief zijn bij een gecalcificeerde tendinitis.

      5. Het is aangetoond dat conventionele fysiotherapie bij schouderklachten niet effectiever is dan injecties met corticosteroïden. 

    15. Multidisciplinaire richtlijn aspecifieke Klachten Arm, Nek en/of Schouders // bicepstendinose, blz 36

Neem met de fysiotherapeut door welke informatie voor u zinvol is