Groeischijf: Klacht onderkant knieschijf bij jongeren

Onderstaande uitwerking is een aanvulling op de fysiotherapeutische behandeling: de fysiotherapeut (online of in de praktijk) geeft aan welke informatie, adviezen en oefeningen voor u van belang zijn. Maak zo nodig online een afspraak om uw situatie te bespreken
SAM 5547
  • Zie boven overbelasting thv groeischijf aan onderzijde knieschijf

In het kort 

  • Andere benaming: Osgood Schlatter
  • Bij Osgood Schlatter is er sprake van overbelasting door trek van pees thv de groeischijf aan onderzijde knieschijf
  • Overbelasting door o.a veel lichamelijke activiteit 
  • Leeftijd: Jongeren
  • Klachten kunnen aanwezig zijn van een paar maanden tot enkele jaren
  • Soort klachten: scherpe pijn 
  • Klachten kunnen terugkomen als na een periode van rust weer met sporten begonnen wordt.
  • Gaat meestal vanzelf over: de klachten verdwijnen zodra de groeischijf volledig verbeend is.
  • De fysiotherapeut kan uitleg, adviezen en oefeningen geven
  • Zie video van de website 'school.tv'
  • Andere benaming: Osgood Schlatter
  • Anatomie, zie ook aanvullende informatie 2.5)
    • De bovenbeenspier (quadricepsspier) loopt uit in de knieschijf en de knieschijfpees. Deze knieschijfpees hecht vast aan de voorzijde van het onderbeen (= locatie groeischijf).
    • De groeischijf bestaat uit kraakbeen cellen, die zachter en gevoeliger voor overbelasting zijn dan volwassen bot. Bij een kind groeien de botten vanuit zo genaamde groeischijven.
    • Zie google afbeeldingen: Osgood schlatter. Neem met de fysiotherapeut door welke afbeeldingen voor u relevant zijn.
    • Zie video website 'schooltv': Het been // kniegewricht
  • Bij Osgood Schlatter is er sprake van een overbelasting bij de groeischijf van het onderbeen (onder knieschijf, op het onderbeen).
  • Leeftijd waarin klachten kunnen ontstaan: tussen 8-16 jaar
  • Komt evenveel voor bij jongens als bij meisjes
  • Klachten kunnen aanwezig zijn van een paar maanden (bij geringe klachten) tot meer dan een jaar (bij veel klachten)
  • 10-20 procent van jeugdige sporters krijgt te maken met deze aandoening. 
  • 20-30 procent van de jongeren met deze klacht hebben klachten aan beide knieën
  • Sporten waar deze klacht vaak voorkomt zijn voetbal/ basketbal/ volleybal (veel sprinten/ springen).
  • Inzicht in Osgood Schlatter is erg belangrijk in verband met de duur van de klachten en het dringende advies om pijnvrij te bewegen / te sporten (anders gevaar van zgn. avulsie fractuur: losraken van stukje bot thv. groeikern)
  • Osgood Schlatter is een ‘self – limiting disease’, dus gaat meestal vanzelf over (als periode groei stopt) . De fysiotherapeut geeft handvatten om in de periode met klachten de voorwaarden voor herstel zo optimaal mogelijk te maken. Een probleem is dat de ‘aandoening’ gemakkelijk terugkomt als, na een periode van rust, weer begonnen wordt met sporten. Soms duurt het anderhalf jaar voordat de klacht definitief verdwijnt. In deze periode worden sport en rust meestal afgewisseld.
  • Osgood Schlatter wordt vaak vooraf gegaan door groeischijf klachten t.h.v. onderkant knieschijf (syndroom van Sinding – Larsen – Johansson) of klachten achterzijde hak (ziekte van Sever)
  • Op latere leeftijd meer kans op 'springers knie' (zie 'springers knie' op deze site)
  • Als restverschijnsel na een doorgemaakte 'Osgood Schlatter' kan thv groeischijf een verdikking van het bot aanwezig blijven 
  • Voor algemene en uitgebreide informatie over groeischijfklachten, zie het onderwerp 'groeischijfklacht' op deze site

Neem met de fysiotherapeut door welke informatie voor u zinvol is

  • Overbelasting aanhechting onder knieschijf door
    • Activiteiten die overbelasting kunnen geven: Doornemen met fysiotherapeut
    • Intensief sporten in groeifase  (vooral sporten met explosieve bewegingen: voetbal, basketbal, volleybal en sprinten).

Neem de oorzaak van uw klachten met de fysiotherapeut door

  • Pijn bij 
    • Druk op onderbeen onder de knieschijf (knobbel onder de knieschijf aan de voorzijde van het onderbeen): Kruipen of directe druk met vingers
    • Strekken knie onder weerstand
    • Inspanning: Traplopen, sporten 
    • Hurken
    • Test (decline squattest): staan op aangedane been (andere been/ knie optrekken), onder hak een boek (voet in 25 graden hoek) en dan iets doorbuigen in knie. Zie aanvullende informatie 2.3.3
  • Bij meer/ langer bestaande klachten constant last
  • Ontstekingsverschijnselen bij aanhechting kniepees (bij onderbeen onder knieschijf: rood/ pijn/ zwelling)
  • Klachtenpatroon: intensiteit van de klachten hebben vaak een golvend patroon  
  • Vaak verkorte achter bovenbeen spieren 

Neem de verschijnselen die bij u aanwezig zijn met de fysiotherapeut door

  • Fysiotherapeut. Zie ook website 'fysiotherapieinformatie': Osgood Schlatter
    • De eigen fysiotherapeut geeft aan welke informatie, adviezen en oefeningen zinvol zijn, zie verder. Meestal zijn 4 - 6 behandelingen voldoende. Tijd is de belangrijkste factor bij herstel van de aangedane structuren. Fysiotherapie is van belang om de voorwaarden van het natuurlijke herstel te optimaliseren. Uit onderzoek is gebleken dat Osgood-Schlatter moeizaam te behandelen is. Behandelingen die tot doel hebben om het herstel te versnellen hebben amper kunnen overtuigen. Het is het vooral belangrijk om voldoende rust te nemen en te vertrouwen op het natuurlijk herstelproces. De therapie bestaat vooral uit adviezen, lichte oefeningen en symptoombestrijding zoals het gebruik van een patellabandje, het innemen van pijnstillers en het koelen met ijsblokjes. Zie ook aanvullende informatie 2.10
      • Eerste behandeling: Diagnose stellen, uitleg klachtenbeeld, informatie over behandelplan en eerste adviezen oefeningen
      • Tweede behandeling: Oefeningen en adviezen doornemen (e.v.t een opname hiervan maken die thuis bekeken kan worden)
      • Behandeling 3: Oefeningen doornemen en kijken of ze goed uitgevoerd worden
      • Behandeling 4 enige tijd na behandeling 3: evalueren stand van zaken.
      • Zo nodig nog 2 (of meer: e.e.a afhankelijk van herstel) behandelingen plannen
  • Huisarts
    • Zie website 'thuisarts': Osgood Schlatter
    • Medicatie: NSAID’s
    • Doorverwijzen: onderzoek (röntgen bij twijfel diagnose) / fysiotherapeut / orthopeed als klachten lang aanwezig blijven, erger worden of regelmatig terugkomen
  • Orthopeed: 
    • Onderzoek: rontgen / MRI. Zie ook startpuntradiologie.nl: knie
    • Immobiliseren (gips) eventueel bij veel pijnklachten
    • Operatie bij avulsie fractuur (loslaten botdeeltje) of bij niet herstellen botweefsel. 
  • Podolood: Aanmeten steunzolen

Neem met de fysiotherapeut door welke hulpverleners een aanvulling kunnen zijn op de behandeling

  • Algemeen 
    • Relatieve rust: 
      • Meestal minder klachten als 3 maanden geen activiteiten uitgevoerd worden die pijn veroorzaken
      • Belasting aanpassen aan mogelijkheden: periode minder intensief sporten
    • Bij veel pijn loophulpmiddelen / of brace (patellabandje) gebruiken: zie onderwerp 'hulpmiddelen' op deze site, kijk bij 'lopen' en 'ondersteuning'. Neem met de fysiotherapeut door welk loophulpmiddel en welke ondersteuning voor het gewricht nodig is. Zie filmpje en onderstaande afbeelding van website 'samenbeterthuis.nl. Zie bol.com: elleboogkrukken
      • Hqdefault
    • Kijken naar activiteiten die wel pijnvrij gedaan kunnen worden: actief blijven is goed! Een  patellabandje kan (uitproberen, bij geen effect stoppen) de trek bij aanhechting verminderen: aanbrengen onder de knieschijf, midden op de pees. Met dit bandje niet intensiever sporten en niet constant omhouden!
    • Pijn verminderen / ontspannen
    • Zadel op goede hoogte: bij te laag zadel trek op goeischijf! (aanpassen zadelhoogte bij groeiperiode!)
      • SAM 2317
    • Niet (langdurig) hurken: trek op groeischijf
    • Niet kruipen op knieën of 'zitten op knieen': druk op blessure gebied
    • Draag goede schoenen
    • Na periode van klachten belasting rustig opbouwen (anders recidief: klachten gaan weer opspelen)
  • Activiteiten en sporten
    • Bespreek samen met de fysiotherapeut welke sport/ activiteit voor jou geschikt is. 
    • Te snelle opbouw leidt gemakkelijk tot terugkomen van de aandoening. Gemiddeld zijn zeven maanden nodig om weer intensief te kunnen sporten. In ernstige gevallen is meer tijd nodig: één tot twee jaar is niet ongebruikelijk!
    • Bekijk samen met de trainer of fysiotherapeut uw techniek, kijk of er aanpassingen mogelijk zijn, zodat overbelasting minder plaatsvindt (sporten waar veel buiging en strekking van de knie voorkomt vermijden)
    • Gymlessen op school periode stoppen
    • Explosieve bewegingen (sprinten/ springen) vermijden
    • Voor het weer oppakken van de sport, wordt geadviseerd minstens 2 weken pijnvrij activiteiten uit te kunnen voeren
    • Bespreek met de trainer of fysiotherapeut de opvoering van de belasting als de klachten afnemen
    • Goede warming-up en cooling-down (rustig starten met de sport, die u gaat doen, en rustig eindigen)
    • Ga niet over de pijngrens tijdens het sporten (geen pijn tijdens het sporten en niet erna)
    • Sporten waar gerend/ gesprongen/ geknield/ getrapt (voetbal) wordt kunnen overbelasting veroorzaken dus rustig opbouwen  
    • Weer beginnen met sporten kan als de volgende activiteiten pijnvrij gedaan kunnen worden: buigen en strekken van de knie, wandelen, traplopen, hardlopen, sprinten, springen en hinken op het aangedane been.
    • Soms kiezen voor andere sport als klachten aanhouden. 
    • Niet met medicatie/ pijndempers / patellabandje sporten       

Neem met de fysiotherapeut door welke adviezen voor u zinvol zijn 

SAM 3759

  • Punten die van belang zijn bij ‘osgood schlatter’
    • Volg altijd instructies van de eigen fysiotherapeut
    • Oefeningen mogen nooit meer klachten veroorzaken! Zwaarte oefeningen (geld ook voor sporten) aan laten sluiten bij herstel overbelastingsgebied thv knieschijf. Maak zo nodig gebruik van hulpmiddelen, zie bol.com: Oefenmat // gewicht om enkel // elastische banden
    • Voortgang evalueren dmv zgn 'stoplichten. Naar volgende fase (zie website Tigra: oefeningen bij knieklachten) in revalidatie bij voldoen aan specifieke criteria: optreden pijn in dagelijkse leven en bij sporten 

    • Losmaakoefeningen bij pijn en stijfheid
      • Rekken voorzijde bovenbeenspieren rustig uitvoeren ivm trek aan groeischijf! Deze rekoefening heeft een tegenstrijdig effect. Enerzijds verleng je de spier om de trekkrachten te verminderen, maar anderzijds wordt er tijdens het rekken onnodig veel aan de aanhechtingsplaats getrokken.
      • Het rekken van de hamstring heeft als doel om het scheenbeen meer ruimte te geven in voorwaartse richting zodat de trekkrachten op de aanhechtingsplaats van de kniepees afneemt.Rekoefeningen van bovenbeenspieren (voor-, achter- en binnenzijde) en kuitspieren
    • Krachtoefeningen bovenbeenspieren: zwaarte aansluiten bij herstel

SAM 2242 1

De fysiotherapeut maakt een oefenprogramma van de oefeningen die voor u geschikt zijn

  1. Websites
    1. Thuisarts.nl: Osgood Schlatter
    2. De fysiotherapeut: Groeigerelateerde aandoeningen en motorische ontwikkeling
    3. Optimaal sporten: Osgood Schlatter
    4. Sportzorg: Osgood Schlatter
    5. Ziekte van Osgood-Schlatter: Behandeling en operatie
    6. Medic info: Osgood Schlatter
    7. Alles over sporten: Osgood Schlatter
    8. Zie verder op deze site: groeischijfklacht / hulpmiddelen
  2. Onderbouwing  
    1. Boek: Onderzoek en behandeling van anterieure kniepijn H1 (de ziekte van Osgood-Schlatter) en 1a en 4 , Dos Winkel
    2. Diagnostische tests
      1. Fysiostart: testen knie
      2. Osgood-Schlatter Severity Index vragenlijst. Zie 'Validiteit en betrouwbaarheid van de Osgood-Schlatter Severity Index vragenlijst' blz 36
        • De resultaten van deze studie laten zien dat de OSSI vragenlijst een goede test-hertest betrouwbaarheid en discriminante validiteit bezit. De OSSI vragenlijst is dus een betrouwbaar en valide meetinstrument voor het meten van de ernst van de klachten, de kniefunctie en de mogelijkheid om te sporten bij kinderen met Osgood-Schlatter. De OSSI vragenlijst kan in de toekomst worden gebruikt om bijvoorbeeld de effectiviteit van behandelingen te monitoren.

      3. Decline squattest. 
        • Pijn wordt vooral geprovoceerd door kniebuigingen, met name wanneer deze uitgevoerd worden op een hellend vlak, de zogenaamde decline squat test. Zie website 'Kinepraktijk Dufour Cattoor': Decline squat.
    3. Google scholar: Osgood Schlatter // treatment osgood schlatter
    4. Anatomie
    5. Long-Term Outcome After Surgical Treatment of Unresolved Osgood-Schlatter Disease in Young Men Surgical Technique (2010)
    6. NHG-Standaard Niet-traumatische knieklachten
    7. Conservatieve therapie bij Osgood-Schlatter: To treat or not to treat (gepubliceerd in: Jaarboek Fysiotherapie Kinesitherapie 2012)
    8. Prevalentie en risicofactoren voor Osgood-Schlatter bij jonge voetballers: een cross-sectionele studie (2015)
      • Osgood-Schlatter is met een prevalentie van 14,1% (141,3 per 1000 kinderen) een veelvoorkomende blessure bij jonge voetballers van 8 t/m 15 jaar, die met een gemiddelde
        VISA-O score van 68,6 punten een aanzienlijke impact heeft op het vermogen deel te nemen aan sportieve activiteiten. Het risico op de blessure neemt toe met de leeftijd, waarbij de biomechanische veranderingen optredend tijdens de groei waarschijnlijk een belangrijke rol spelen. Kinderen die een sport naast voetval beoefenden hadden een verhoogd risico op het hebben van de blessure. Er werden echter geen statistisch significante verschillen gevonden tussen de kinderen met en zonder Osgood-Schlatter wat betreft het aantal uur aan sportieve danwel fysieke activiteit. Meer onderzoek naar zowel de incidentie van Osgood-Schlatter als naar modificeerbare risicofactoren voor het ontstaan van de blessure is nodig voor het ontwikkelen van effectieve preventieve maatregelen.
    9. Treatment of Osgood–Schlatter disease: review of the literature (2017)

Neem met de fysiotherapeut door welke informatie voor u zinvol is