Bot: Botbreuk middenvoet

Onderstaande uitwerking is een aanvulling op de fysiotherapeutische behandeling: de fysiotherapeut (online of in de praktijk) geeft aan welke informatie, adviezen en oefeningen voor u van belang zijn. Maak zo nodig online een afspraak om uw situatie te bespreken

SAM 5560

  • Zie boven afbeelding rechter voet, groene afbakening voor locatie  middenvoet waar botbreuk kan zitten

In het kort

  • Een botbreuk kan ontstaan door krachten van buitenaf of spontaan 
  • Na de botbreuk moeten de breukvlakken weer goed tegenover elkaar staan
  • Daarna moet, zo nodig door gips of operatie of een spalk, het gebroken bot gefixeerd worden.
  • Vanuit de botuiteinden wordt nieuw botweefsel gevormd.
  • Dit proces duurt ongeveer 6-8 weken
  • In deze periode moet u een aantal weken lopen met een hulpmiddel: Krukken of looprekje.
  • De fysiotherapeut kan door uitleg, adviezen en oefeningen het herstel ondersteunen
  • Na een botbreuk van de middenvoet kan er nog maanden sprake zijn van  periodes van zwelling, pijn en verminderde functie.

  • Andere benaming: fractuur metatarsalia of marsfractuur of vermoeidheidsbreuk of Jonasfractuur (=metatarsus 5 fractuur)
  • Anatomie
    • De middenvoet bestaat uit 5 middenvoetbeentjes (metatarsalia). Aan de uiteinden van deze beentjes zit kraakbeen en rond elk gewricht zit gewrichtskapsel, Langs de middenvoetbeentjes lopen bandjes (verbinden de beentjes met elkaar), spiertjes, zenuwen, lymfvaten en bloedvaten.
    • Anatomy Lyon, filmpjes: Voet
    • Zie google afbeeldingen: middenvoet  en rontgen middenvoet. Neem met de fysiotherapeut door welke afbeeldingen voor u relevant zijn. 
  • Na de botbreuk moeten de breukvlakken weer goed tegenover elkaar staan. Zo nodig gebeurt dit door tractie. Vanuit de botuiteinden wordt nieuw botweefsel gevormd. Dit proces duurt ongeveer 6 weken ( e.e.a. is afhankelijk van de leeftijd, de conditie en het soort breuk). Botbreuk in het vijfde middenvoetsbeentje (aan de buitenzijde van de voet) heeft meer tijd nodig om te genezen.
  • Om de breukvlakken bij elkaar te houden wordt gekozen voor een operatie of gips (meestal niet) of achterspalk.
  • Elke botbreuk is verschillend. Uw specialist (orthopeed) geeft aan welke richtlijn voor u geldt
  • Voor uitgebreide en algemene informatie over een botbreuk, zie het onderwerp 'botbreuk' op deze site

Neem met de fysiotherapeut door welke informatie voor u zinvol is

  • Krachten van buitenaf (zwaar voorwerp op voetrug / verkeersongeval). 
  • Spontaan: stress fractuur of marsfractuur of vermoeidheidsbreuk. Zie website ' Zie aanvullende informatie 1.2 en 1.4
  • Als bot verzwakt is: bij osteoporose / bij gebruik prednison
  • Bij anatomische variaties: holvoet / platvoet

Neem de oorzaak van uw klachten met de fysiotherapeut door

  • Pijn voorvoet
  • Onvermogen om voet te bewegen
  • Zwelling
  • Soms een abnormale stand

Neem de verschijnselen die bij u aanwezig zijn met de fysiotherapeut door

  • Fysiotherapeut
    • De eigen fysiotherapeut geeft aan welke informatie, adviezen en oefeningen zinvol zijn, zie verder. Meestal zijn 2 - 4 behandelingen voldoende. Tijd is de belangrijkste factor bij herstel bot. Fysiotherapie is van belang om de voorwaarden van het natuurlijke herstel te optimaliseren.
      • Eerste behandeling: uitleg klachtenbeeld, informatie over behandelplan en eerste adviezen oefeningen

      • Tweede behandeling: Oefeningen en adviezen doornemen (e.v.t een opname hiervan maken die thuis bekeken kan worden)

      • Derde behandeling: Oefeningen doornemen en kijken of ze goed uitgevoerd worden

      • Vierde behandeling: Enige tijd na behandeling 3: evalueren stand van zaken.

      • Zo nodig nog 2 (of meer) behandelingen plannen. E.e.a is afhankelijk van uitgebreidheid van de blessure, het herstel, het oppakken van adviezen /oefeningen en van de eventueel aanwezige 'bewegingsangst'

  • Huisarts: 
    • Doorverwijzen: onderzoek (rontgen) / fysiotherapeut
  • Specialist, orthopeed:
    • Onderzoek: rontgen, zie aanvullende informatie 2.3. 
    • Operatie of geen operatie
      • Bij geïsoleerde botbreuk zonder dislocatie (verplaatsing breukvlak) conservatief (niet opereren)
      • Bij dislocatie middenvoetbeentje(s): Operatie
    • Doorverwijzen: fysiotherapeut
    • Controle afspraken
    • Zie websites
  • Achterspalk gevolgd door 2 weken COBLG of Geishaschoen.(zie ook aanvullende informatie: 2.1)
  • Podotherapeut: voor zooltjes/ schoenadvies. Zie voetencentrum Wender: Gebroken middenvoetsbeentje

Neem met de fysiotherapeut door welke hulpverleners een aanvulling kunnen zijn op de behandeling

  • Algemeen
    • Volg richtlijn specialist
    • Contact opnemen met de afdeling spoedeisende hulp als enkel dik wordt, tintelt, klopt, wit of blauw wordt en er binnen enkele uren na het hoog houden geen verbetering optreedt.
    • Doe in de weken van botaanmaak (ongeveer 6 weken) lichte losmaakoefeningen (doornemen met fysiotherapeut), zie verder bij oefeningen
    • Loophulpmiddel voor de periode van botaanmaak: krukken of looprekje of rollator (zie het onderwerp 'hulpmiddelen' op deze site en kijk bij 'lopen'). Neem met de fysiotherapeut door welk loophulpmiddel voor u geschikt is. Zie filmpje 
      • Traplopen met elleboogkruk: Naar boven eerst het niet geopereerde been en dan het geopereerde been plus kruk op dezelfde trede zetten. Naar beneden, eerst de kruk, dan het geopereerde been en daarna het andere been ernaast zetten
      • Zie bol.com: elleboogkrukken //  rollator  // looprekje
    • Ga zitten in een stoel die hoog genoeg is (als u met de billen tegen de rugleuning zit moet u nog met de voeten bij de grond kunnen) en armleuningen heeft
    • Leg benen hoog als deze gezwollen zijn.
    • Plaats het aangedane been naar voren bij het gaan zitten en staan, ga niet met de benen over elkaar zitten.
    • Voorkom uitglijden; haal losse kleden en snoeren weg en gebruik in de douche een antislipmat.
    • Maak zo nodig gebruik van hulpmiddelen: lange schoenlepel, kousenaantrekker, ‘helping hand’ en schoenen met klittenband en/of elastische veters. Zie bol.com: revalidatie benodigdheden (lange schoenlepel // grijparm)
    • Bij het aankleden eerst het aangedane been in de broekspijp steken en bij het uitkleden het niet aangedane been eerst uit de broekspijp halen
    • Neem met de orthopeed door wanneer autorijden weer mogelijk is en mag (ivm verzekering)
    • Het duurt vaak lang (enkele maanden) voordat de gewrichten en de spieren grenzend aan de breuk het oude belastingsniveau weer bereikt hebben. 
    • Het is van belang na herstel bot, de belasting rustig op te bouwen! Signalen van te veel belasting: zwelling rond gewricht, gewricht voelt warm aan, spierpijn. 
    • Ontspannen / pijndempen
      • Zelfmassage. Zie 'oefeningen divers' en kijk bij massage/ enkel en voet. Zie 'massage knie en onderbeen'. Zie bol.com: massage apparaten ( foamrol ) //  massageolie
      • Losmaakoefeningen, zie verder bij oefeningen
      • Koelen, koel de enkel minstens 15 minuten. Gebruik hiervoor een cold-pack, een washandje met ijsklontjes of stromend koud water. Bij ijspakking altijd een theedoek of dunne handdoek tussen de huid en het ijs leggen. Doel van koelen is pijndempen. Zie bol.com: hot/coldpack
    • Sporten / bewegen
  • Bij gips  (zie ook aanvullende informatie: 2.1). Contact opnemen met de gipskamer of afdeling spoedeisende hulp:
    • Als de voet dik wordt, tintelt, klopt, wit of blauw wordt en er binnen enkele uren na het hoog houden geen verbetering optreedt.
    • Als het gips gebroken is                  
    • Volg richtlijn specialist
    • Het duurt 48 uur voordat het gips zijn maximale sterkte heeft gekregen. Tijdens deze periode moet u erg voorzichtig zijn  met het gips.
    • Het gipsverband mag niet nat worden. De huid blijft dan te lang vochtig, waardoor er jeuk ontstaat en de huid kapot gaat. Voor het douchen kan een douchehoes gebruikt worden (te koop bij apotheek of thuiszorgwinkel).
    • Ga niet met een voorwerp onder het gips krabben. Hierdoor kunnen wondjes ontstaan en infecties.

Neem met de fysiotherapeut door welke adviezen voor u zinvol zijn

SAM 3797

  • Oefeningen die van belang zijn 
    • Losmaakoefeningen bij pijn en stijfheid
    • Rekken peesplaat onder voet na herstel bot
    • Rek-, kracht- en stabiliteitsoefeningen 
    • Opvoeren belasting pas toegestaan als de breuk al enigszins is vastgegroeid. De richtlijn van de orthopeed, röntgenfoto's en de eventuele pijnklachten geven een indicatie wanneer de oefeningen verzwaard kunnen worden. Maak zo nodig gebruik van hulpmiddelen, zie bol.com: Oefenmat // gewicht om enkel // elastische banden

SAM 3942

De fysiotherapeut geeft aan welke oefeningen voor u van belang zijn

  1. Websites
    1. Runinfo: stressfract
    2. Optimaal sporten: Marsfractuur
    3. Zie ook op deze website: botbreuk
  2. Onderbouwing  
    1. Med info: gipsbeleid/ metatarsusfractuur / metatarsus 5 fractuur (=(pseudo) Jones fractuur) 
    2. Google scholar: fractuur metatarsale

Neem met de fysiotherapeut door welke informatie voor u zinvol is