Banden e.a structuren: Trauma elleboog

Onderstaande uitwerking is een aanvulling op de fysiotherapeutische behandeling: de fysiotherapeut (online of in de praktijk) geeft aan welke informatie, adviezen en oefeningen voor u van belang zijn. Maak zo nodig online een afspraak om uw situatie te bespreken
SAM 5464
  • Zie boven afbeelding rechter elleboog: links buitenzijde elleboog en rechts binnenzijde elleboog. In geel bandjes (ligamenten) rond ellebooggewricht die o.a. aangedaan kunnen zijn bij een trauma van de elleboog. 
In het kort
  • Andere benaming: Verstuiking elleboog of luxatie elleboog
  • Het ellebooggewricht bestaat uit drie botdelen: het bovenarmbot, de ellepijp en het spaakbeen. Om de uiteinden van de botten zit kraakbeen, rond het gewricht zit het gewrichtskapsel en binnen het kapsel zit gewrichtsvocht. Langs het gewricht lopen bandjes (= ligamenten), bloedvaatjes, zenuwen, pezen en spieren. Zie boven afbeelding en zie 'Anatomy Lyon': Bewegingen elleboog
  • Bij een trauma vind er een druk en/of zijwaartse en/of een draaibeweging plaats in het ellebooggewricht
  • Oorzaak kan een val zijn of een onverwachtse beweging
  • De banden rond het ellebooggewricht kunnen dan uitrekken of inscheuren.
  • Ook het kraakbeen, pezen of bot kunnen aangedaan zijn
  • U heeft pijn en het gewricht kan dik worden. Koelen en hoog leggen is dan een optie
  • Probeer na ongeveer een half uur of bewegen weer gaat.
  • Een röntgenfoto kan nodig zijn om te kijken of er sprake is van een botbreuk
  • Een trauma van het elleboog gewricht geneest meestal vanzelf.
  • Tape of een brace kan ondersteuning bieden
  • Is de pijn en/of zwelling na 1 week nog niet minder en is beweging niet mogelijk, laat dan uw huisarts of fysiotherapeut ernaar kijken.
  • Herstel kan lang duren: nog maanden na een trauma kan het gewricht dik en pijnlijk zijn na belasten
  • De fysiotherapeut kan door uitleg, adviezen en oefeningen het herstel ondersteunen

  • Andere benaming: elleboog luxatie of elleboog verdraaiing of elleboog verstuiking
  • Anatomie
    • Het ellebooggewricht bestaat uit drie botdelen: het bovenarmbot (humerus), de ellepijp (ulna) en het spaakbeen (radius). Om de uiteinden van de botten zit kraakbeen, rond het gewricht zit het gewrichtskapsel en binnen het kapsel zit gewrichtsvocht. Langs het gewricht lopen bandjes (= ligamenten), bloedvaatjes, zenuwen, pezen en spieren.
    • Zie google afbeeldingen: ellebooggewricht. Neem met de fysiotherapeut door welke afbeeldingen voor u relevant zijn.
    • Zie 'Anatomy Lyon': Bewegingen elleboog
  • Mogelijke structuren die aangedaan kunnen zijn bij een trauma van de elleboog: zie onder. Neem met de fysiotherapeut door welke structuren bij u aangedaan zijn.
    • Pezen van spieren rond de elleboog: zie klacht van betreffende spierpees thv elleboog op deze site.
    • Bot: botbreuk, zie het onderwerp 'elleboog botbreuk' op deze site
    • Kraakbeen: beschadiging kraakbeen, zie het onderwerp 'gewrichtsklacht elleboog' op deze site
    • Zenuwen: zie klacht van betreffende zenuw thv elleboog op deze site.
    • Bloedvaten: beschadiging kleine bloedvaatjes en daardoor zwelling
    • Banden rond het ellebooggewricht. Gewrichtsbanden kunnen opgerekt worden of kunnen afscheuren
      • Graad 1: Lichte verrekking van de banden, er zijn dan enkele vezels van de band ingescheurd
      • Graad 2: Het letsel is ernstiger, 1 of meer banden zijn gedeeltelijk afgescheurd
      • Graad 3: 1 of meer banden zijn afgescheurd
        • Bij graad 1 en 2 meestal conservatief beleid (geen operatie) en bij graad 3 meestal operatie
    • Blessures aan banden, kraakbeen en pezen ten gevolge van een trauma vragen vaak om lang herstel (vaak meer dan 1 jaar). E.e.a is afhankelijk van de ernst, het aantal structuren wat aangedaan is door de verzwikking, de leeftijd en de kwaliteit van het gewricht op dat moment (artrose aanwezig?

    Neem met de fysiotherapeut door welke informatie voor u zinvol is

    • Instabiliteit gewricht: door eerdere verzwikking of door slappe banden vanaf geboorte (hypermobiliteit)
    • Ongeluk
      • Val op elleboog of op hand 
      • Klap of druk op boven- of onderarm
      • Verdraaiing elleboog (sport / vechtpartij)

    Neem de oorzaak van uw klachten met de fysiotherapeut door

    • Pijn
    • Zwelling rond ellebooggewricht: beschadiging kleine bloedvaatjes
    • Gevoel van instabiliteit in elleboog

    Neem de verschijnselen die bij u aanwezig zijn met de fysiotherapeut door

    • Fysiotherapeut
      • De eigen fysiotherapeut geeft aan welke informatie, adviezen en oefeningen zinvol zijn, zie verder.  Tijd is de belangrijkste factor bij herstel van de aangedane structuren. Fysiotherapie is van belang om de voorwaarden van het natuurlijke herstel te optimaliseren. Meestal zijn 4 - 6 behandelingen voldoende
        • Eerste behandeling: Diagnose stellen, uitleg klachtenbeeld, informatie over behandelplan, zo mogelijk eerste adviezen en oefeningen 
        • Tweede behandeling: Oefeningen en adviezen doornemen (e.v.t een opname hiervan maken die thuis bekeken kan worden)
        • Behandeling 3: Oefeningen en adviezen doornemen
        • Behandeling 4 enige tijd na behandeling 3: Evalueren stand van zaken.
        • Zo nodig nog 2 (of meer) behandelingen plannen. Eea is afhankelijk van uitgebreidheid van de blessure, het herstel, het oppakken van adviezen oefeningen en van de eventueel aanwezige 'bewegingsangst'
    • Huisarts
      • Medicatie: pijndemper/ ontstekingsremmer
      • Doorverwijzen: fysiotherapeut / onderzoek: röntgen / orthopeed bij botbreuk, uitgebreide inscheuring banden of als verzwikkingen blijven plaatsvinden ondanks adviezen en oefeningen  
    • Specialist (orthopeed)

    Neem met de fysiotherapeut door welke hulpverleners een aanvulling kunnen zijn op de behandeling

    • Algemeen
      • Zwelling verminderen door steunkous/zwachtel of arm hoog leggen. Zo nodig bespreken met fysiotherapeut
      • Stabiliseren: Elleboog stabiliseren door brace. Zie bol.com: 'brace elleboog'
    • Ontspannen / pijn verminderen door
      • Losmaakoefeningen, zie verder bij oefeningen.
      • Massage
        • Zelfmassage (met eigen hand of met foamroller of balletje) van onderarm- of bovenarmspieren, zie video. Zie bol.com: massageolie
        • Massage met hulpmiddel zoals een flesje of foamrolletje. Zie bol.com: 'foamroller'
        • 9200000033621806
        • Zie ook 'oefeningen divers' op deze site en kijk bij 'massage / regio elleboog'
      • Warmtepakking op onderarm- of bovenarmspieren. Zie bol.com: cold/hotpack
      • Losmaakoefeningen (vaak en kort doen) om spieren en ellebooggewricht los te houden (eindstanden vermijden), zie verder bij oefeningen.
      • Koude pakking op het gewricht (tien minuten, doekje tussen pakking en huid, twintig minuten tussen elke koudebehandeling). Belangrijkste doel van de koude is pijndemping (ook dus mogelijk om bij veel pijn gedurende de dagen na de verzwikking toe te passen). Zie bol.com: cold/hotpack
        • 9200000074651087
    • Bewegen, werken, sporten

      • Bespreek met de huisarts of  fysiotherapeut of er beperkingen zijn.
      • Neem bewegingen van de elleboog die bij sport/ werk plaatsvinden zo nodig door met trainer of fysiotherapeut.
      • Maak zo nodig gebruik van een sportbrace voor de elleboog. Zie bol.com: Sportbrace elleboog

      • Als de eigen sport of werksituatie niet meer uitgeoefend kan worden, zoek dan naar alternatieven:
      • Bij fitnessclub oppassen voor overbelasting: trainen zonder of met beperkte gewichten. Soms is het beter om thuis vaak en kort te trainen met dynaband / gewichtjes.  
      • Doe functionele oefeningen: iets zwaars (bv stofzuiger) optillen en wegleggen
    • Bij inscheuring graad 1 en 2
      • In beweging houden, maar voorkom overbelasting: voorkomen te veel zwelling rond elleboog (iets mag) en voorkomen van te veel pijn (iets mag). Rustig opbouwen van dagelijkse activiteiten (afwassen, stofzuigen, deur openen, koffer tillen....) is belangrijkste oefening (= functioneel trainen).
      • Voorkomen van belastende bewegingen (eea is afhankelijk van de richting van instabiliteit / aangedane banden) eerste 3 maanden zoals
        • Tillen voor het lichaam met duim van hand boven
        • Werpen boven hoofd, met duim hand naar achteren werkende krachten 
        • Overstrekken elleboog
    • Bij operatie
      • Bij inscheuring band graad 3
        • Volg altijd het protocol van de eigen specialist, voor mogelijke adviezen zie onder
        • Dragen dynamische elleboog brace 6-8 weken. Hierna brace dragen bij belastende situaties  
        • Voorkomen van naar binnen (tillen voor het lichaam, met duim van hand boven) en naar buiten (werpen boven hoofd, met duim hand naar achteren) werkende krachten eerste 3 maanden (eea afhankelijk van richting instabiliteit)
        • Na 3 maanden sportspecifiek trainen
        • Na ongeveer een half jaar beginnen met sporten. Eea is afhankelijk van de soort sport (racketsporten en werpsporten zijn belastend voor de elleboog) en de intensiteit waarop de sport gedaan wordt
        • Volledige sterkte van de banden vaak pas na een jaar    
      • Bij botbreuk: zie 'elleboog botbreuk'

    Neem met de fysiotherapeut door welke adviezen voor u zinvol zijn    

    SAM 3954

      • Stabiliteitsoefeningen (zie bol.com: foambal)
      • Coördinatie: zie bol.com: bal)
      • Sport/werk specifiekeoefeningen

        • Sport/ werk specifiek oefenprogramma maken: opbouwen in snelheid bewegingen en in zwaarte.
        • Oefenprogramma van fysiotherapeut ondersteunen met enkele keren in de week trainen (bijvoorbeeld in een fitnesscentrum of joggen)
        • Juiste techniek sport die gedaan wordt of werk (bijvoorbeeld tiltechniek) doornemen met de sporttrainer of fysiotherapeut. De techniek moet erop gericht zijn in eerste instantie de uiterste grens van de belastbaarheid te vermijden. In sommige gevallen kan dit ten koste gaan van de geleverde prestatie
        • Mogelijk opbouw
          • Het ‘droog’ trainen van activiteit: eerst voorzichtig in ‘slow motion’ en later, als het goed gaat, sneller. De uitvoering mag geen pijn doen.
          • Uiteindelijk meer sportspecifiek (of werkspecifiek) trainen. Men mag daarbij pas voluit gaan als men zonder enig probleem een tijdje rustig de betreffende activiteit/beweging kan doen. Heel geleidelijk de belasting op te voeren
    • Voor extra oefeningen bij deze klacht

    SAM 3932

    De fysiotherapeut geeft aan welke adviezen en oefeningen voor u zinvol zijn

    1. Websites
      1. Elleboogkliniek: letsel buitenbandletsel binnenband
      2. Gezondheidsnet: verzwikkingen
      3. Zie ook op deze website: verzwikking / elleboog trauma
    2. Onderbouwing voor patiënt en fysiotherapeut
      1. Onderzoek en behandeling van sportblessures van arm en hand, Koos van Nugteren, Dos Winkel.
        1. Hoofdstuk 5: Luxatie van de elleboog
        2. Hoofdstuk 7: Partiële ruptuur van het mediale collaterale ligament van de elleboog
        3. Hoofdstuk 8: Status na partiële ruptuur van het ligamentum collaterale mediale van de elleboog, en een fractuur van de tip van het olecranon.
      2. Google scholar: luxatie elleboog
      3. Diagnose stellen / volgen herstel
        1. Physiotutors, video's
        2. Meetinstrumenten in de zorg
      4. NtvG
        1. 1 t/m 10 van 44 zoekresultaten voor 'elleboog luxatie'
        2. Hyperpronatie beste behandeling zondagmiddagarmpje (2017). Een zondagmiddagarmpje in een keer goed zetten lukt vaker met de hyperpronatietechniek dan met de supinatie-flexietechniek. Tot die conclusie komen Rens Bexkens (Massachusetts General Hospital en AMC) en collega’s in American Journal of Emergency Medicine (2017;35:159-63).
        3. Elleboogluxatie: snel oefenen voor beste resultaat (2015).
          1. Liefst zo snel mogelijk functioneel nabehandelen om de kans op maximaal functieherstel te vergroten.
          2. Gipsbehandeling bij geen breuk liever niet
          3. Bij een complexe elleboogluxatie met een substantiële fractuurdislocatie: osteosynthese doen voor herstel van de ossale stabiliteit, de patiënt kan direct postoperatief oefenen.
          4. Bij persisterende instabiliteit na osteosynthese: een dynamische elleboogfixateur gebruiken, zodat de patiënt direct postoperatief mag beginnen met oefentherapie.
        4. Late gevolgen van elleboogluxaties (2000).

    Neem met de fysiotherapeut door welke informatie voor u zinvol is