Vaten: Diabetesvoet

Onderstaande uitwerking is een aanvulling op de fysiotherapeutische behandeling: de fysiotherapeut geeft aan welke informatie, adviezen en oefeningen voor u van belang zijn.
.
Wat is een ‘diabetes voet’
  • Anatomie
    • Zie afbeeldingen google: Voetzenuwen / doorbloeding voet. Neem met de fysiotherapeut door welke afbeeldingen voor u zinvol zijn
    • Zie aanvullende informatie 2.4
  • Een diabetesvoet is een complicatie bij diabetes: mensen met diabetes hebben een grotere kans op problemen met de voeten (vaten en zenuwen) dan mensen zonder diabetes
  • Gezondheidsplein, video: Wat is een diabetes voet?
  • Tijdig ingrijpen is van essentieel belang. Een voet met een wondje heeft namelijk een grote kans op infecties.
  • Diagnose stellen
    • Hartslag in voeten voelbaar?
    • Hoe is het gevoel onder de voet?
    • Voetwond gehad in verleden?
  • Op basis van de uitslag vind een indeling plaats in ernst, de zgn. Simms-classificatie.
    • Klasse 0 (geen risico): geen klachten.
    • Klasse 1 (verhoogd risico): er is sprake van neuropathie of vaatlijden in de benen.
    • Klasse 2: neuropathie of vaatlijden in de benen plus ernstige eelt en nagelproblemen.
    • Klasse 3 (veel risico): er is sprake van ulcus of amputatie in verleden.
 Hoe kan een ‘diabetes voet’ ontstaan
  • Comlicatie bij diabetes
  • Hoge bloedglucose gehaltes
  • Minder goed vaatstelsel wat gevolgen heeft voor herstel wondjes (ontstaan infecties) en voor zenuwen in voeten (ontstaan neuropathie)
  • Aanwezigheid van neuropathie: minder gevoel (warmte en pijn) in voeten en daardoor eerder wondjes, die slecht genezen en kunnen ontsteken
  • Door ontstekingen aantasting bandjes tussen de voetwortelbotjes en daardoor inzakken voet (verandering stand van de voet)
  • Slecht schoeisel
  • Slechte verzorging voeten (niet goed nagels knippen, niet goed drogen voeten, te veel zeep gebruiken bij wassen, te weinig bewegen)
  • Neem de oorzaak van uw klachten met de fysiotherapeut door
 Welke verschijnselen kunnen optreden bij een ‘diabetes voet’
  • Stugge voeten: Droge voeten of kloofjes
  • Minder gevoel in de voeten (zenuwen in de voeten werken minder goed)
  • Tintelingen of pijn
  • Doorbloeding minder goed (koude voeten)
  • Verandering in stand van de voet of van de tenen
  • Door bovenstaande
    • Schuif en drukplekken
    • Eeltplekken
    • Wondjes die moeilijk genezen en verkleuringen aan tenen of voeten
    • Ulcera (= zweren)
  • Neem de verschijnselen die bij u aanwezig zijn met de fysiotherapeut door

Wat zijn mogelijke behandelaars bij een ‘diabetes voet’

  • Fysiotherapeut
    • De eigen fysiotherapeut geeft aan welke informatie, adviezen en oefeningen zinvol zijn, zie verder. Meestal zijn 2-4 behandelingen voldoende. 
      • Eerste behandeling: uitleg klachtenbeeld, informatie over behandelplan en eerste adviezen oefeningen
      • Tweede behandeling: Oefeningen en adviezen doornemen (e.v.t een opname hiervan maken die thuis bekeken kan worden)
      • Derde behandeling: Oefeningen doornemen en kijken of ze goed uitgevoerd worden
      • Vierde behandeling: Enige tijd na behandeling 3: evalueren stand van zaken.
      • Zo nodig nog 2 (of meer) behandelingen plannen. E.e.a is afhankelijk van uitgebreidheid van de klacht, het herstel, het oppakken van adviezen /oefeningen en van de eventueel aanwezige 'bewegingsangst'
  • Huisarts
    • Doorverwijzen: fysiotherapeut en...... 'zie onder'
  • Huisarts ondersteuner/ praktijkondersteuner/ diabetes verpleegkundige: ontstekingen behandelen, zorgen voor goede suikerspiegel 
  • (multidisciplinaire) Voetenpolikliniek
  • Specialist, vaatspecialist: diagnose stellen / vaatoperatie bij slechte vaten
  • Pedicure met aantekening diabetes
  • Podotherapeut met aantekening diabetes: zorgen voor goede drukverdeling voeten
  • Orthopedisch schoenmaker: schoen op maat, zorgen voor goede drukverdeling voeten
  • Diëtist voor  begeleiding bij overgewicht.
  • Neem met de fysiotherapeut door welke hulpverleners een aanvulling kunnen zijn op de behandeling
 Welke adviezen kunnen zinvol zijn bij een ‘diabetes voet’
  • Ontspannen / pijn dempen
    • Losmaakoefeningen vaak en kort doen. Zie verder bij oefeningen
    • Door massage kunt u de spieren van het onderbeen ontspannen. Maak eventueel gebruik van voetmassage apparaten. Zie onder afbeelding van website ‘bol.com’, kijk bij 'massageattributen'.
  • Laat 1 maal per jaar de voeten controleren door een deskundige (huisarts, praktijkondersteuner, podoloog)
  • Gebruik bij koude voeten in bed geen kruik maar sokken
  • Voeten & bewegen
    • Krachtoefeningen voor de beenspieren zijn van belang bij diabetesvoeten (zie aanvullende informatie 2.2)
    • Doe aan voetgymnastiek: bewegen is goed voor de bloedsomloop, dus ook voor de voeten
    • Loop elke dag een stukje: hierdoor stimuleert u de bloedomloop
    • Beweeg de voet / enkel als die stijf aanvoelt 
    • Loop niet blootsvoets binnen of buiten
    • Gebruik een loophulpmiddel bij veel klachten. Zie het onderwerp 'hulpmiddelen' op deze site, kijk bij 'lopen'). Neem met de fysiotherapeut door welk loophulpmiddel voor u geschikt is. Zie filmpje en onderstaande afbeelding van website 'samenbeterthuis.nl.
      • Hqdefault
  • Aandachtspunten bij schoenen
    • Voldoende ruimte voor de tenen: De tenen moeten in de schoen vrij en recht naast elkaar kunnen liggen, zonder uit hun natuurlijke stand gedrukt te worden 
    • Achterzijde schoen moet hiel goed omsluiten
    • Bij aantrekken schoenen controleren op steentjes, naden of onregelmatigheden. 
    • Zorg voor goed passende schoenen: eventueel door verkoper laten opmeten (einde van de middag omdat dan de voeten wat opgezet zijn)
    • Koop schoenen zonder stiknaden ter hoogte van de voorvoet. Stiknaden maken het leer minder soepel en kunnen irritaies geven aan de tenen of de wreef
    • Hoe breder de hak van de schoen, hoe stabieler u op de voet staat.
  • Voet verzorging
    • Was de voeten met handwarm (rond de 36 graden) water 
    • Gebruik weinig zeep.
    • Neem geen voetbaden omdat de voeten daardoor week worden
    • Droog de voeten goed af, met name tussen de tenen
    • Iedere dag de voeten en tenen controleren op: wondjes, schrammen, kloven, verkleuringen, blaren, likdoorns, eeltranden, koud of doof gevoel. Gebruik hierbij eventueel een vergrootglas.
    • Laat wondjes die niet binnen drie dagen dicht zijn, controleren door de huisarts of een podotherapeut. Wanneer het wondje ontstoken is, raadpleeg dan zo spoedig mogelijk uw huisarts of uw podotherapeut. Een ontsteking herkent u aan het rood, warm en pijnlijk worden van de voet.
    • Wanneer u wondjes aan de voet heeft mag u geen voetenbad nemen. De genezing wordt namenlijk belemmerd door het week worden van de huid rondom de wond. Dagelijks afspoelen met lauwe douche en met eventueel met alcohol ontsmetting is voldoende
    • De huid van de voet (niet tussen de tenen) verzorgen met wat olie of voetencreme
    • Gebruik geen talkpoeder
    • Knip de nagels recht af en niet te kort
    • Prik geen blaren door
    • Snij of knip niet zelf in eelt, likdoorns of eksterogen (liefst door pedicure of podoloog met diabetes aantekening)
    • Gebruik zachte sokken zonder harde naden, die goed passen (niet te groot of te klein!). Door sokken (of panty's) binnenste buiten te dragen is er sprake van minder harde naden!  Zie ook http://www.reflexa-sokken.nl/ voor diabetessokken
    • Verschoon de sokken dagelijks
  • Neem met de fysiotherapeut door welke adviezen voor u zinvol zijn

Welke oefeningen kunnen zinvol zijn bij een ‘diabetes voet

.

SAM 3813

  • Punten die van belang zijn bij deze klacht  
    • Losmaakoefeningen bij pijn en stijfheid
    • Krachtoefeningen voor de beenspieren (zie aanvullende informatie 2.2), zie stabilisatieoefeningen been 
      • Zie ook krachtoefeningen beenspieren bij oefeningen in lig en zit en stand

SAM 3942

  • De fysiotherapeut geeft aan welke oefeningen voor u van belang zijn

    1. Websites
      1. E-gezondheid.be: de diabetes voet
      2. Ziekenhuis.nl: diabetische voet
      3. Voetcentrum Wander: diabetische voet / zelfzorg diabetische voet
      4. Podozorg Nederland
      5. Zie ook op deze site:  Diabetes type 2 / NeuropathieCharcotvoet
    2. Onderbouwing  
      1. Artsen
        1. NtvG: 1 t/m 10 van 446 zoekresultaten voor 'diabetes voet'
        2. Federatie medisch specialisten: Richtlijn diabetesvoet
      2. Sterkere beenspieren tegen diabetische voet (2014). Veel mensen met diabetes type 2 krijgen zenuwschade aan hun handen of voeten. Dit maakt bewegen een stuk lastiger. Uit onderzoek van de universiteit van Maastricht blijkt dat mensen met diabetes type 2 minder spierkracht hebben en anders lopen. Ook degenen zonder zenuwschade.
      3. Google scholar: diabetesvoet
      4. Anatomie
        1. Ortopod.com, filmpje: enkelgewricht
        2. Anatomy Lyon, filmpjes: onderbeen: achterste compatiment / onderbeen: voorste compartiment / voet: fascia en fat pat / voet: voetspieren / kuitspier / enkelgewricht
        3. Zie video van website 'schooltv': haarvaten / bloedsomloop / de mens, bloedsomloop
      5. Oefeningen

        1. Zie website 'fysiotherapie Douma': Oefeningen bij 'een gebroken enkel' (kan ook bij deze klacht)

        2. KNLTB: Oefeningen op video

        3. Zie website 'sportzorg': Enkeloefeningen

        4. App: versterk je enkel