Vetkussen: Klacht vetkussen voet (of heelpad of calcaneodynie)

Onderstaande uitwerking is een aanvulling op de fysiotherapeutische behandeling: de fysiotherapeut geeft aan welke informatie, adviezen en oefeningen voor u van belang zijn.
.
Wat is een ‘vetkussen onder voet klacht’
  • Locatie: achterzijde/ onderzijde van de hiel en/of onder de bal van de voet.
  • Tussen de peesplaat en de huid ligt het vetkamersysteem, zie video van 'anatomy Lyon' over de voet: fascia en fat pat.
  • Zie google afbeeldingen: Vetkussen onder hiel. Neem met de fysiotherapeut door welke afbeeldingen voor u relevant zijn.

SAM 4642

  • Klachten onderverdelen in 4 stadia
    1. Dikte vetkussen minder dan helft van normaal
    2. Vetkamers raken lek en vet kan vrij heen en weer stromen tussen vetkamers
    3. Vetkamers sterven af: ontstaat litteken weefsel
    4. Bot komt direct onder de huid te liggen
  • Een beschadigde vetkamer kan zich niet meer herstellen
Hoe kan een ‘vetkussen onder voet klacht’ ontstaan
  • Veroudering: dunner worden vetkussen
  • Verkorte kuitspieren
  • Anatomische variatie: holvoet / platvoet
  • Overbelasting: springen / landen op hiel (turnen) / hardlopen / overgewicht / staand beroep
  • Komt meer voor bij diabetes, als complicatie bij chemokuur, bij neuropathie 
  • Slecht schoeisel
Welke verschijnselen kunnen optreden bij een ‘vetkussen onder voet klacht’
  • Pijn, doof gevoel en tintelingen
    • Locatie
      • Zijkanten hak
      • Onder hak 
      • Onder / midden voorvoet
    • Bij belasten
    • In rust (s'nacht ook klachten)
Wat zijn mogelijke behandelaars bij een ‘enkelverzwikking’
  • Fysiotherapeut
    • De eigen fysiotherapeut geeft aan welke informatie, adviezen en oefeningen zinvol zijn, zie verder
  • Huisarts
    • Medicatie: paracetamol of NSAID
    • Doorverwijzen: fysiotherapeut / specialist als klachten aanwezig blijven ondanks adviezen en oefeningen
  • Naar specialist, orthopeed
    • Onderzoek: echo
    • Operatie is niet mogelijk
  • Podoloog: aanpassing zolen / schoenen
  • Orthopedisch schoenmaker
Welke adviezen kunnen zinvol zijn bij een ‘vetkussen onder voet klacht’
  • Bij veel pijn lopen met loophulpmiddel, zie 'hulpmiddelen' op deze site en kijk bij loophulpmiddelen. Neem met de fysiotherapeut door welk loophulpmiddel voor u geschikt is. Zie filmpje en onderstaande afbeelding van website 'samenbeterthuis.nl.

  • Vetkamers in goede staat houden door
    • Op blote voeten te lopen 
    • Voetmassage toe te passen met 'voetroller': stimuleren bloedsomloop. Zie 'hulpmiddelen' op deze site, kijk bij spieren en gewrichten. Zie onder afbeelding van website ‘bol.com’, kijk bij 'massageattributen'.
      • Trigger Point The Grid Nano footroller Oranje
  • Goed schoeisel / aangepast schoeisel
    • Schokdempende zolen (hardloopschoenen): vervangen schokdemping vetkamers
    • Bij klachten voorvoet kan zgn afrolschoen zinvol zijn: punt schoen iets omhoog
    • Bij klachten hak kan iets hakverhoging zinvol zijn
  • Therapiesokken: sokken met gellaag 
Welke oefeningen  kunnen zinvol zijn bij een ‘vetkussen onder voet klacht’

.

SAM 3805

  • Punten die van belang zijn bij deze klacht  
    • Losmaakoefeningen bij pijn en stijfheid
    • Rekoefeningen voor kuitspieren als sprake is van verkorte spieren, zie rek- en krachtoefeningen 5 en kijk bij rekoefeningen
  • Voor mogelijk basis oefenprogramma bij deze klacht, zie onder en zie bij behorende video (komt binnenkort)
    •  Losmaakoefeningen
      • Ruglig of zit of stand
        • Optrekken buitenrand voet en daarna optrekken binnenrand voet
        • Afwikkel beweging maken met voet
        • Hakken- tenenstand 
        • Linksom- en rechtsom draaien voet
        • Voet over onderlaag schuiven: van je af en naar je toe
        • Voet op handdoek: ‘klauwen’ handdoek (ook krachtoefening buigspieren tenen)
        • Knikkers oppakken met tenen (ook krachtoefening buigspieren tenen)
    • Rekoefeningen als sprake is van verkorte spieren
      • Zit, hak omvatten, onderarm tegen onderzijde voet en voorvoet omhoog trekken, houd even uiterste stand aan en ontspan (rekken peesblad onder voet)
      • Schredestand, knie achterstaande been (oefen been) gestrekt en voet plat op grond, lichaam voorwaarts bewegen, houd even de uiterste stand aan en beweeg terug (rekken lange / diepe kuitspier). Schredestand, knie achterstaande been (oefen been) iets gebogen en voet plat op grond, lichaam voorwaarts bewegen, houd even de uiterste stand aan en beweeg terug (rekken korte/diepe kuitspier).
    • Kracht- en stabiliteitsoefeningen
      • Spreidstand, iets door knieën buigen en terug (squat) (kracht beenspieren)
      • Schredestand iets door knieën buigen en terug (lunge) (kracht beenspieren)
      • Stand, op tenen staan en terug (kracht beenspieren)
      • Stand, even op 1 been blijven staan (stabiliteit enkel)
        • Variatie: iets buigen en strekken in knie
        • Variatie: rondom aantikken met voet niet aangedane been
      • Uitvals pas (of sprongetje) naar verschillende richtingen: naar links en terug, naar rechts en terug, schuin naar links en terug, schuin naar rechts en terug, naar voren en terug (stabiliteit enkel)
  • Voor extra oefeningen  en algemene informatie bij oefeningen, zie 'adviezen en oefeningen voor enkel en voet
  • In beweging: Onderhouden conditie met activiteit (bijvoorbeeld fietsen: uitproberen) die geen overbelasting geeft aan voet.
    • SAM 3804
  • De fysiotherapeut geeft aan welke oefeningen voor u van belang zijn

  1. Websites
    1. Runners meetingpoint: vetkussen hiel
    2. Voet- en enkelchirurgie: vetkussen onder voet
    3. Zie ook op deze site: 
  2. Onderbouwing  
    1. Google scholar, vul in bij zoeken: heel pad
    2. Boek: Onderzoek en behandeling van de voet H5 Hielpijn bij een 21-jarige jongen, acuut ontstaan na een sprong, auteur: Koos van Nugteren
    3. Boek: Onderzoek en behandeling van de voet H6 (Calcaneodynie als gevolg van inflammatie van het vetkussen onder de calcaneus), Koos van Nugteren
    4. Anatomie
      1. Ortopod.com, filmpje: enkelgewricht
      2. Anatomy Lyon, filmpjes: onderbeen: achterste compatiment / onderbeen: voorste compartiment / voet: fascia en fat pat / voet: voetspieren / kuitspier / enkelgewricht
  3. Bij twijfel diagnose denken aan
    1. Fasciitis plantaris (de hiel is warm, drukpijn op origo, kan ook als reumatische enthesopathie voorkomen);
      1. Verschillen: Bij hielkussen is sprake van een meer diffuse drukpijn en de drukpijn zit meer bij hak  
      2. Bij vetkussen hielklacht zit pijn recht onder de hiel terwijl de pijn van de fasciitis plantaris vaak ook naar voren (tot onder het voetgewelf) uitstraalt;
      3. Het passief rekken van de fascia plantaris is niet pijnlijk bij een vetkussen hiel klacht
    2. Stressfractuur van de calcaneus (toenemende pijn tijdens lopen);
    3. Botcyste in de calcaneus (lastig te herkennen beeld; kan door trauma symptomatisch worden);
    4. Insertietendopathie van de achillespees (pijn aan achterzijde)
    5. Ziekte van Sever (bij kinderen, pijn aan achterzijde).